Touché or not Touché | Column Brechtje Roos

13 december 2021
Auteur: Brechtje Roos
Leestijd: 3 min

Regelmatig krijgt deze Muziekverteller luisteraars tegenover zich die zeggen ‘niks te hebben met jazz’ (of vul zelf een ander genre in). Daar hoort dan ook vaak de vraag bij ‘waarom de ene muziek wel raakt en de andere niet.’ Nu kan ik nooit zoveel met ‘waaromvragen’, maar ik zal er de komende tijd eens wat meanderend over mijmeren.

touche or not touche column brechtje roos

Jukebox

In elke luisteraar zie ik een wandelende jukebox: gevuld met muziek en bijbehorende persoonlijke herinneringen met groot effect op emotioneel, fysiek, geestelijk gebied voor hem of haar. Dat vullen van die jukebox gebeurt trouwens al voor de geboorte. De audio-omgeving heeft namelijk effect op de foetus. Eenmaal geboren reageren baby’s bijvoorbeeld actiever op liedjes in hun moedertaal dan op liedjes in een andere taal. Baby’s worden dus geboren met muziekbagage en hebben een bepaalde gevoeligheid voor klanken en ritmes uit de directe omgeving.

Invloed van de omgeving

Door toevalligheden van het leven gaat dat vullen van de jukebox gestaag verder: Heb je in je jeugd een ouder of verzorger om je heen die flamencogitaar speelt, dan groei je op met een gevoel voor klank, ritme, vorm, muzikale tradities en rituelen die anders is dan iemand die opgroeit met traditionele muziek uit Hawaï. Of met Elvis. Of met de klanken van een kemençhe of die van een banjo.

Als je opgroeit met de ritmes van India dan komt Chuck Berry’s Twist vast behoorlijk hoekig binnen. En als het Do-re-mi uit de Sound of Music door je aderen stroomt, dan zijn de nuances van ‘glijdende tonen’ in Arabische muziek op zijn minst even wennen.

Het is als ontbijten met een boterham met kaas, warme choco met een croissantje of een kommetje warme rijst met schapenvlees. You hate it or you love it, net wat je gewend bent.

Bewustwording

Je bewust zijn van je muziekbagage met bijbehorend filter is één ding. Trek hebben in muziekhorizonverbreding is een tweede. Nieuwsgierig zijn dus. Openstaan. Daadwerkelijk luisteren naar onbekends én er niet direct iets van vinden is een derde.

Komt nog iets bij, want in tijden van onzekerheid en angst wordt vaak gegrepen naar dat wat bekend is. Ja, ook op muziekgebied geldt dat, bewust of onbewust. En op dit moment (december 2021) heerst er grote onzekerheid in de wereld en lijkt het dus vooral te gaan over ‘herkenningsplezier’. Of het nu gaat om teruggrijpen naar tradities, grootmoeders recepten of de Top 2000. Herkennen is thuiskomen. Veilig zijn. Een comfortabel gevoel waar velen nu behoefte aan hebben. En waar commercie en politiek flink op inspelen.

Plezier

Ontdekkingsplezier hebben (of krijgen) in dat wat onbekend is: do try this at home! Zet eens iets op buiten je comfortzone en luister met aandacht. Sta open voor dat wat minder bekend klinkt én heb of krijg er plezier in. Wordt de boer die júíst eet wat vreemd is.

Recept

Neem een week lang elke dag een dagelijks shotje van die voor jou tot nu toe onbekende muziek tot je. Of luister naar een obscuur nummer van een superster. Het gaat vast met de dag meer leven. Want zeker weten dat je iets gaat herkennen. Dé eerste stap in het vergroten van je muziekwereld. Of je er dan van gaat houden is een tweede. Dat hoeft niet, maar mag wel. Je eerste slok wijn was ongetwijfeld ook op zijn minst …ehhh… bijzonder 😉. En misschien zul je dan ook ontdekken dat na die week luisteren jazz, Koreaans klassiek en/of hedendaagse muziek best of zelfs heel goed te pruimen zijn. Al zijn dat natuurlijk hele grote overkoepelende termen voor tig verschillende muziekvarianten.

Positieve bijwerkingen

Daarbij is op deze manier je wereld vergroten natuurlijk:

  • hartstikke duurzaam: reizen via je oren kost natuur en jou bijna niks,
  • gezond: je bent zowel figuurlijk en- zeker bij bepaalde ritmes- letterlijk lekker in beweging,
  • levensbagage bevorderend: met elke nieuwe luisterervaring breid jij je jukebox uit,
  • coronaveilig: vanuit je luie stoel kun je via je oren zonder besmettingsgevaar overal naar toe.

Ontvankelijk

Hoe je dan ‘open en zonder oordeel’ naar andere muzieksmaken kunt luisteren is ook nog een kunst. Iets waar mijn werk als Muziekverteller onder andere over gaat. Ik praat of schrijf je daar vast nog wel eens over bij.

Wens ik je voor nu veel luisterplezier als ontdekkingsreiziger in muziek. Laat je me weten hoe dat bevalt? Vragen en/of opmerkingen hoor ik natuurlijk ook graag.

Wordt vervolgd!


Bio Brechtje Roos

Brechtje Roos is muziekverteller, muziekpedagoog, muzikant, programmamaker, publicist en oprichter van studio Hoor!

Brechtje Roos muziekverteller

Als Muziekverteller schrijft, mijmert, spreekt en tipt ze luisteraars en lezers over (vooral) gecomponeerde-, jazz-, improvisatie-, en cross-over muziek. Muziekhorizonverbreding is waar zij altijd op uit is. Je kunt Brechtje tegenkomen op festivals, kamermuziekpodia, voor concertseries, met musici en organisaties als het Nederlands Blazers Ensemble, Zuiderstrandtheater, Nederlands Kamerkoor, Dag in de Branding, Musis Arnhem, bibliotheken, muziekscholen en huiskamers.

Ze publiceert onregelmatig bij studio Hoor!, Listenin en Cultuurpers.

Website: studiohoor.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Reacties (1)

Meer nieuws

apparaatje geluid beter slapen
Gezondheid

Dieper en beter slapen door geluid

Slaaponderzoeker dr. Lucia Talamini van de Universiteit van Amsterdam ontwikkelt een apparaatje dat door geluidspulsjes voor een diepere en betere slaap zorgt. Het apparaatje dat nog in ontwikkeling is, houdt in de gaten in welk slaapstadium de drager ervan is. Zodra er sprake is van de zogeheten NON-REM slaap, zorgt het apparaatje ervoor dat de slaap veel dieper wordt.

basgeluiden zorgen ervoor dat we dansen
in de nieuwsbrief

Onhoorbare basgeluiden zetten aan tot dansen

Onderzoekers van de afdeling Psychologie, Neurowetenschappen en Gedrag van de McMaster Universiteit in Canada tonen aan dat onhoorbare basgeluiden er voor zorgen dat bezoekers meer dansen. Ze voerden hun onderzoek uit in het unieke onderzoekstheater ‘LIVElab’ van de McMaster Universiteit. De resultaten van het onderzoek zijn onlangs verschenen in het tijdschrift Current Biology.

spin gebruikt web als hoorhulpmiddel hoort via web
in de nieuwsbrief

Wielweb spin gebruikt web als hoorhulpmiddel

Spinnen uit de familie van wielwebspinnen blijken geluid op te vangen via hun web en kunnen zo geluiden waarnemen. Ondanks dat ze geen gehoororgaan hebben zoals mensen, kunnen ze door hun web als hoorhulpmiddel te gebruiken, toch trillingen opvangen en horen. Mogelijk kan deze nieuwe kennis gebruikt worden voor nieuwe technologische toepassingen zoals in hoortoestellen.

font lettertype op lp en cd beinvloedt verwachting muziek
in de nieuwsbrief

Lettertype op cd en lp beïnvloedt verwachting van muziek

Het ontwerp van de hoes van een lp of de voorkant een cd kan zo maar eens invloed hebben op de verwachtingen en de perceptie van de muziek die erop staat. Toch is er vrij weinig bekend hoe het ontwerp van een album dit beïnvloedt. Onderzoekers hebben daarom gekeken wat het effect is van het gebruikte lettertype op de verwachting van de luisteraar.