Gebrabbel vleermuizen lijkt op dat van baby’s

30 augustus 2021
Auteur: Rene van der Wilk
Leestijd: 3 min

Onderzoekers van het natuurhistorisch museum in Berlijn hebben ontdekt dat het gebrabbel van zak-vleermuizen opvallend veel lijkt op dat van baby’s. Deze zoogdieren die zij tegenkwamen in de regenwouden van Centraal Amerika hebben net als mensen een strottenhoofd. Ook delen van de hersenen die betrokken zijn bij spraak lijken op die van mensen. De onderzoekers ontdekten dat het gebrabbel van de vleermuizen acht overeenkomstige kenmerken heeft. Zo is het gebrabbel ritmisch, heeft geen directe functie in de communicatie en de vleermuizen herhaalden ook klanken. Dit doen ze op dezelfde manier zoals ook baby’s van mensen klanken als “da-da”, “ba-ba” of “ga-ga” maken.  De ontdekking van de onderzoekers kan weer meer inzicht hoe de ontwikkeling en het leren van taal verloopt en ook in de oorsprong van ons spraakvermogen.

gebrabbel baby's lijkt op dat van vleermuizen

Produceren eerste klanken

Een goed gehoor is essentieel voor het kunnen aanleren van spraak. Ons gehoororgaan is al voor de geboorte goed ontwikkeld. De baby kan in de buik al de moederstem horen en het ritme van de moedertaal meekrijgen. Dat ritme verschilt per taal. Na een week of zes gaan baby’s zelf ook klanken produceren. Dat wordt vocaliseren genoemd. Daarbij maken zij klanken als als a-a-a of eh-eh-eh.

Babypraat ook bij vleermuizen

Volwassenen praten veelal met een hoog stemmetje tegen baby’s. Dat wordt ‘babypraat’ genoemd. Bij het praten tegen baby’s gebruiken we vaak verkleinwoordjes, zetten we een hogere stem op en praten daarbij langzamer. We gaan er daarbij vanuit dat de baby ons dan sneller en beter begrijpt, al zijn sommige klanken daardoor juist onduidelijker te onderscheiden.
Uit een eerdere studie is gebleken dat ook zakvleermuizen dat doen. Ook de vleermuismoeders verhogen hun stem wanneer ze op gebrabbel van hun kroos reageren. De vleermuisvaders doen dat weer op een andere manier: zij brengen geluiden voort waarin de ‘vocale handtekening’ van hun eigen sociale groep zit verborgen.

Steeds beter klanken herkennen en brabbelen

Vanaf een maand of vier herkent een baby reeds het verschil tussen stemhebbende en stemloze klanken. Bij de stemhebbende klanken kun je je stembanden voelen trillen. Denk daarbij aan de ‘b’, ‘d’, ‘z’. Bij de stemloze klanken gebeurt dit niet (‘p’, ‘t’, ‘f’). Ook kunnen baby’s tegen die tijd klinkers van elkaar onderscheiden. Tussen de 7 en 13 maanden gaan baby’s brabbelen. Ze gaan opeenvolgende klanken maken zoals: ma-ma-ma, da-da-da. Met dit gebrabbel krijgen ze meer en meer controle over het gebruik van de tong, lippen, stembanden, kaak en longen bij het maken van klanken. Om meer inzicht te krijgen in het leerproces is het interessant het leerproces van de mensen te vergelijken met (zoog-) dieren.

Gebrabbel vleermuizen

De onderzoekers bestudeerden twintig vleermuisbaby’s uit acht verschillende kolonies in hun natuurlijke omgeving in Centraal Amerika (Panama en Costa Rica). Vanaf de geboorte volgden ze de kleine vleermuizen door video- en geluidsopnames te maken. Dit was ook nodig omdat sommige klanken voor het menselijk oor niet hoorbaar zijn. De onderzoekers deden dit totdat de moeder hun geen voeding meer gaf. Ze analyseerden in het totaal maar liefst 55.000 opnames van dit vleermuisgebabbel.

Territorium afbakenen en verleiden

De klanken die de volwassen vleermuismannetjes maken, gebruiken ze om hun territorium af te bakenen en ook om het andere geslacht te verleiden. Dat is ook nodig want de vrouwelijke zakvleermuis blijkt erg kritisch bij het kiezen van een geschikte metgezel. Het lijkt erop dat mannetjes hierdoor extra hun best zijn gaan doen om de zeer complexe liedjes te produceren.

Resultaten onderzoek: gebrabbel vleermuizen lijkt op dat van baby’s

De complexe liedjes die de vleermuizen zingen bestaan uit 25 verschillende klanken. De kleine vleermuizen herhalen deze klanken steeds opnieuw. De onderzoekers ontdekten dat de vleermuisjongen gemiddeld zo’n zeven weken lang aan het brabbelen waren en dat hun gebrabbel erg veel lijkt op het oefenen met klanken zoals baby’s van mensen dat doen. Het gebrabbel blijkt dezelfde acht kenmerkende eigenschappen te hebben. Zo is het ritmisch, heeft het niet tot doel in contact te komen met of iets duidelijk te maken aan anderen. Ook zitten er herhalingen van klanken in. Omdat de zakvleermuizen net als mensen een strottenhoofd hebben en de delen van de hersenen die betrokken zijn bij spraak ook lijken op die van de mens, is het interessant de ontwikkeling bij deze dieren te volgen. De ontdekking van de onderzoekers is te gebruiken om weer meer inzicht te krijgen hoe de ontwikkeling en het leren van taal verloopt en ook in de oorsprong van ons spraakvermogen.

Bron: Science

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer nieuws

apparaatje geluid beter slapen
Gezondheid

Dieper en beter slapen door geluid

Slaaponderzoeker dr. Lucia Talamini van de Universiteit van Amsterdam ontwikkelt een apparaatje dat door geluidspulsjes voor een diepere en betere slaap zorgt. Het apparaatje dat nog in ontwikkeling is, houdt in de gaten in welk slaapstadium de drager ervan is. Zodra er sprake is van de zogeheten NON-REM slaap, zorgt het apparaatje ervoor dat de slaap veel dieper wordt.

basgeluiden zorgen ervoor dat we dansen
in de nieuwsbrief

Onhoorbare basgeluiden zetten aan tot dansen

Onderzoekers van de afdeling Psychologie, Neurowetenschappen en Gedrag van de McMaster Universiteit in Canada tonen aan dat onhoorbare basgeluiden er voor zorgen dat bezoekers meer dansen. Ze voerden hun onderzoek uit in het unieke onderzoekstheater ‘LIVElab’ van de McMaster Universiteit. De resultaten van het onderzoek zijn onlangs verschenen in het tijdschrift Current Biology.

spin gebruikt web als hoorhulpmiddel hoort via web
in de nieuwsbrief

Wielweb spin gebruikt web als hoorhulpmiddel

Spinnen uit de familie van wielwebspinnen blijken geluid op te vangen via hun web en kunnen zo geluiden waarnemen. Ondanks dat ze geen gehoororgaan hebben zoals mensen, kunnen ze door hun web als hoorhulpmiddel te gebruiken, toch trillingen opvangen en horen. Mogelijk kan deze nieuwe kennis gebruikt worden voor nieuwe technologische toepassingen zoals in hoortoestellen.

font lettertype op lp en cd beinvloedt verwachting muziek
in de nieuwsbrief

Lettertype op cd en lp beïnvloedt verwachting van muziek

Het ontwerp van de hoes van een lp of de voorkant een cd kan zo maar eens invloed hebben op de verwachtingen en de perceptie van de muziek die erop staat. Toch is er vrij weinig bekend hoe het ontwerp van een album dit beïnvloedt. Onderzoekers hebben daarom gekeken wat het effect is van het gebruikte lettertype op de verwachting van de luisteraar.